Conclusies
De conclusies van deze thema-degustatie CINSAULT laten zicht als volgt samenvatten:
Op de essentiële vraag of de cinsaultdruif wereldwijn kan produceren, twijfelt niemand na deze degustatie nog en is het antwoord volmondig JA.
Vooraleer we overgaan tot de eigenlijke conclusies van de Ewop groep, moet nog geduid worden dat de cinsault druif ook een belangrijke geschiedenis nalaat die niet mag worden vergeten. Het is misschien daardoor de meest onderschatte druif in het areaal van de topwijnen waarmee wij als liefhebbers zijn geconfronteerd. De volgende weetjes mogen niet worden geminimaliseerd wanneer we de cinaultdruif verder wensen te analyseren:
- De cinsaultdruif is misschien de grootste ‘vergeten held’ achter talloze wijnen en appellaties. Cinsault werd eeuwenlang gezien als een werkpaard van Zuid-Frankrijk: een druif die vooral volume leverde en zelden erkenning kreeg. Toch blijkt uit historisch onderzoek dat hij al sinds de 17de eeuw wordt genoemd als belangrijke Zuid-Franse variëteit, toen nog gespeld als sinsâou. In die periode was hij zelfs belangrijker dat de grenache. Ondanks zijn bescheiden reputatie blijkt hij de stille kracht te zijn in talloze blends, van de Provence tot de Rhône. Ook vandaag krijgt deze druif nadrukkelijker een voorname rol in diverse appellatie-decreten, omdat hij ook perfect resistent blijkt te zijn tegen de problemen van de klimaatsverandering in het zuiden van Frankrijk. De vergeten held zou eens wel de toekomst kunnen worden. Tijdens de Ewop-degustatie blijkt dat alle Franse cinsaultwijnen ongelooflijk ‘kloek’ op tafel stonden, met een gigantisch verschil aan smaakimpressies. Cinsault is dus ook terroir-gevoelig en zeer afhankelijk van wat de wijnbouwer er wil mee doen.
- De cinsaultdruif was in het verleden vaak ook een smaak en kleurgever van de oude Bourgognes. Dit weetje wordt angstvallig verzwegen in de prestigieuze contouren van Bourgogne, maar de realiteit verdient helderheid. Voor de Algerijnse onafhankelijkheid in 1962 werd veel Bourgogne stiekem versterkt met Algerijnse cinsault om de wijn meer kleur te geven. Ook de vettige structuur van deze druif bleek voor de soms ‘magere’ pinot (in sommige millésimes) een meerwaarde te zijn. Dit wijst toch ook dat cinsault organoleptisch zeer sterk aanleunt bij pinot noir, waardoor deze associatie kon worden gemaakt in het verleden. Uiteraard (bij mijn weten) wordt dit niet meer gedaan, misschien omdat de Algerijnse cinsault vandaag echt kwaliteitsonwaardig is geworden. Tijdens de Ewop-degustatie hebben we cinsault in zijn verschillende gedaanten leren kennen, waarbij de expressiviteit van de druif een constante was.
- De cinsaultdruif is de moeder van de Pinotage. In zuid-Afrika staat cinsault bekend als hermitage. Alleen deze referentie wijst op een zeer hoge inschatting van de kwaliteit van deze druif aldaar. Ze hebben hem dan ook nog gekruist met pinot noir, wat heeft geresulteerd in de bekende autochtone Zuid-Afrikaanse druif pinotage. Een mooi voorbeeld van hoe een ‘bescheiden’ druif een wereldberoemde nakomeling kan voortbrengen. Maar toeval bestaat in deze niet! Later bij de conclusies zullen we zien hoe Zuid-Afrika het ervan heeft afgebracht in de blindproeverij.
- Wanneer je de wereldkaart bekijkt van de druivenaanplant, dan moet je vaststellen dat cinsault bijna overal een betekenis heeft gekregen. Het is dus een zeer adaptieve druif waarmee veel mogelijk is. Daardoor heeft deze druif een indrukwekkende lijst synoniemen gekregen: van black malvoisie tot ottavianello (Italië) naar plant d’arles. Die vele namen weerspiegelen hoe wijdverspreid de druif is geraakt. Ook op de proeftafel stond de wijnwereld in cinsault te blinken.
- In Noord-Afrika is cinsault bijzonder signifikant, zelfs dominant aanwezig. Zo is hij ook in Libanon verzeild geraakt met een gigantische impact in de kwaliteitswijnen van de Bekaa-vallei. Het is trouwens de ruggengraat van de beste wijnen van Libanon, die tot beste van de wereld kunnen worden gerekend. Een van de meest iconische wijnen ter wereld, Chateau Musar, bevat een aanzienlijk aandeel cinsault. Libanon mocht dus ook niet ontbreken op de Ewop-proeftafel.
- Uiteraard mogen we niet vergeten dat via de cinsault de roséwijnen groot zijn geworden. In de Provence is de cinsault een van de onmisbare bouwstenen van de moderne roséstijl:fris, fruitig en elegant. Hoewel ze zelden op het etiket staat, is ze één van de redenen dat de Provencaalse rosé wereldwijd zo geliefd werd. We hebben dan ook symbolisch een wat a-typische gastronomische cinsaultrosé op tafel gebracht, die echt werd gesmaakt (en een beetje buiten competitie werd gehouden omdat hij niet blind werd gedegusteerd).
Wat heeft deze Ewop-degustatie ons geleerd?
- We hebben 19 prachtige wijnen geproefd, waarbij sommige echt tot de categorie ‘subliem’ werden gescoord. Opvallend hierbij is dat de expressie van cinsault niet zo eenduidig is. De introductie van de druif vooraf (zie hierboven) met zijn ‘getypeerde’ kenmerken was verre van evident. De cinsault heeft dus vele gedaanten en past zich blijkbaar gemakkelijk aan zijn biologische omgeving. Daardoor stond een ongelofelijke diversiteit aan wijnen en smaken op tafel, waarbij we van de ene verbazing in de andere vielen.
- De consensus van de proevers was algeheel rond de perceptie van deze druif: het is een druif die veel elegantie combineert met frivoliteit en grote drinkbaarheid. Het woord finesse is veel gevallen, wat alleen tot het spectrum van de grote edele druiven behoort.
- Dat deze druif in het verleden een rol heeft gespeeld in Bourgogne, werd tijdens deze degustatie ongelooflijk duidelijk. Sommige proevers hadden zelfs bij sommige cinsault-wijnen een Bourgogne-gevoel.
- Ondanks het feit dat de meeste cinsaultwijnen uit behoorlijke warme streken komt, was de zuurbalans van alle wijnen opmerkelijk. De beste wijnen in dit gamma waren ongelooflijk doordrongen door frisse zuren, die heel lang in de mond bleven hangen.
- Sommige cinsaultwijnen op de proeftafel hadden toch een zekere leeftijd. De oudste dateerde van 2013. Welnu, deze oudere wijnen werden zelfs beter gescoord dan de jongere. Cinsault biedt dus ook garantie van veroudering.
- De meeste (en de beste) wijnen die op de proeftafel stonden, waren vaak ook oude single perceelwijnen, die specifiek gecultiveerd zijn om deze monocépagewijnen te kunnen maken. Dit is geen onbelangrijke vaststelling omdat enerzijds de wijnbouwer er dus rotsvast in gelooft dat cinsault als monocépage het verschil kan maken, maar anderzijds dit effect enkel kan hebben wanneer de wijngaard oud genoeg moet zijn. Op de tafel stond geen enkele ‘jeune vigne’.
- Dat cinsault een Zuid-Franse druif bij uitstek weet iedereen. Op de proeftafel was dit dan ook kwantitatief zichtbaar. Maar dat Zuid-Afrika op dit vlak met de hoofdprijzen ging lopen was toch voor iedereen een verrassing.
- Tenslotte mogen we ook niet blind zijn voor de prijs van deze topwijnen. Op één na zijn deze wijnen bijzonder betaalbaar, wat toch bijzonder boeiend is voor wijnen die tot de beste van de wereld kunnen worden gerekend.
Het volledige verslag van deze thema-degustatie kan je hier nalezen of downloaden in PDF:
Enkele sfeerbeelden:
Voor veel wijnliefhebbers blijft de cinsault een wat mysterieuze verschijning: vaak kennen we haar vooral van de elegante rosés uit Rhône en Languedoc, en daar stopt het verhaal dan. Nochtans is dit een oeroude, zuidelijke Rhône-druif met royale trossen en een verfijnde, eerder lichte structuur, waardoor ze lang niet altijd naar waarde is geschat. Wereldberoemd werd ze via haar kruising met pinot noir, waaruit in Zuid‑Afrika de karaktervolle pinotage ontstond.
Maar cinsault kan veel meer dan in de coulissen staan. In topassemblages uit de zuidelijke Rhône kan ze een stille motor van finesse zijn, en wanneer wijnbouwers haar serieus nemen, komt haar subtiliteit plots op de voorgrond. Overal ter wereld ontdekken vakbekwame wijnmakers vandaag de schoonheid van deze druif en tonen ze hoe veelzijdig en verrassend ze kan zijn.
Echte magie ontstaat wanneer de cinsault‑stok wat levenswijsheid heeft opgedaan: vanaf een jaar of twintig, met streng rendement en een nauwgezette snoei, kan ze wijnen voortbrengen die je aan het beste van pinot noir doen denken. Vaak wordt grenache de “pinot noir van het zuiden” genoemd, maar oude cinsault mag daar gerust naast staan. Het verrassingseffect dat een grote cinsault kan hebben, doet denken aan wat we vorig EWOP‑seizoen met de Corsicaanse sciaccarellu hebben ontdekt: een vergeten edelras dat plots het glas doet oplichten.
Ik zie sommige wenkbrauwen al fronsen: is cinsault niet gewoon de ideale ondersteunende druif in zuidelijke blends? Die mythe zetten we deze avond graag op zijn kop. Deze EWOP‑sessie duikt in de wonderlijke wereld van cinsault en laat zien hoe deze druif, ook als monocépage, recht heeft op een plaats in het pantheon van grote wijnen.
We proeven ‘blind’, zodat de etiketten even zwijgen en alleen het glas spreekt. De ontknoping achteraf wordt des te leuker. Ondertussen ontdekken we hoe cinsault zich uitdrukt op verschillende terroirs: niet alleen in Zuid‑Frankrijk (Rhône, Provence, Languedoc, Roussillon), maar ook in Amerika, Zuid‑Afrika, Libanon en Chili. Zo wordt “terroir” geen abstract begrip, maar iets wat je letterlijk in het glas voelt.
De avond sluiten we in stijl af met een zuiders gerechtje van Tamis Homekitchen, dat perfect bij de geproefde wijnen zal aansluiten.
Reactie plaatsen
Reacties